Qısa cavab: sadələşdirilmiş vergi 2026
- Digər fəaliyyətlər üzrə ümumi sadələşdirilmiş vergi dərəcəsi hasilatın 2%-dir; rejimdən istifadə hüququ qanundakı meyarlardan asılıdır.
- Dövriyyəsi 200 000 AZN-dən çox olan uyğun ictimai iaşə fəaliyyəti üçün 8%, 2026-cı ildən müəyyən POS dövriyyəsi üzrə isə 6% tətbiq olunur.
- Bəyannamə və hesablanmış vergi hesabat rübündən sonrakı ayın 20-dən gec olmayaraq təqdim və ödənilməlidir.
Ətraflı hüquqi izah
Sadələşdirilmiş vergi kiçik və orta biznes üçün nəzərdə tutulmuş daha sadə vergi rejimidir. Mənfəət vergisindən əsas fərqi odur ki, vergi mənfəətdən deyil, dövriyyədən hesablanır — yəni xərclər nəzərə alınmır. Hesabat dövrü rübdür.
Sadələşdirilmiş vergini kim seçə bilər?
Rejimi əsasən aşağıdakılar seçə bilər
- ƏDV qeydiyyatında olmayan və ardıcıl 12 ay üzrə dövriyyəsi 200 000 manatı keçməyən şəxslər;
- Ticarət və ya ictimai iaşə fəaliyyəti ilə məşğul olan və dövriyyəsi 200 000 manatdan çox olan şəxslər (qanunda nəzərdə tutulan qaydada).
Məcburi sadələşdirilmiş vergi ödəyiciləri
Bəzi fəaliyyət növlərində rejim seçim deyil, məcburidir
- Taksi və digər sərnişin daşımaları;
- İdman mərc oyunları və lotereya fəaliyyəti;
- Mülkiyyətdə olan yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin təqdim edilməsi;
- Mülkiyyətdə olan torpaq sahələrinin təqdim edilməsi;
- İşçi cəlb etmədən bəzi fərdi fəaliyyət növləri (məsələn, bərbər, dərzi və s.);
- Bina tikintisi fəaliyyəti.
Kimlər bu rejimə keçə bilməz?
Aşağıdakı kateqoriyalar sadələşdirilmiş vergi rejiminə uyğun deyil
- Topdansatış ticarəti;
- İcarə və royalti gəliri;
- Aksizli və məcburi nişanlanmalı malların istehsalı;
- Bəzi maliyyə və lisenziyalı fəaliyyətlər;
- İlin əvvəlinə əsas vəsaitlərin qalıq dəyəri 1 000 000 manatdan çox olanlar (istisnalar ola bilər);
- İstehsalda rübdə orta işçi sayı 10 nəfərdən çox olanlar.
Vergitutma obyekti və bazası
Ümumi qayda: rüb ərzində satışdan, iş və xidmətlərdən əldə olunan ümumi hasilat və satışdankənar gəlirlər.
| Fəaliyyət | Baza |
|---|---|
| Ümumi qayda | Rüb üzrə dövriyyə (ümumi hasilat) |
| Daşıma fəaliyyəti | Nəqliyyat vasitəsi və göstəricilər (oturacaq sayı, tonaj və s.) |
| Daşınmaz əmlakın təqdim edilməsi | Sahə (kv.m) |
| Mərc və lotereya | Bilet satışından daxilolmalar və ya satıcıya ödənilən komissiya |
| Nağd pul çıxarışı | Çıxarış məbləği |
Sadələşdirilmiş verginin dərəcələri
| Hal | Dərəcə |
|---|---|
| Əsas dərəcə (dövriyyədən) | 2 faiz |
| Ticarət və ictimai iaşə (qanunda nəzərdə tutulan hallarda) | 6 faiz və ya 8 faiz |
| Daşıma fəaliyyəti | Aylıq sabit məbləğlər və ərazi əmsalları |
| Daşınmaz əmlakın təqdim edilməsi | Hər kv.m üçün 15 manat və ərazi əmsalı |
| Mərc və lotereya — operator/təşkilatçı | 6 faiz |
| Mərc və lotereya — satıcı komissiyası | 4 faiz |
| Nağd pul çıxarışı | 1 faiz |
Sadələşdirilmiş vergi necə hesablanır?
Rüb dövriyyəsi × dərəcə = sadələşdirilmiş vergi
Xüsusi hallarda qanunda göstərilən sabit məbləğ, sahə və əmsallarla hesablanır.
Nümunə 1 — əsas dərəcə
- Rüb dövriyyəsi: 50 000 manat
- 50 000 × 2% = 1 000 manat
Nümunə 2 — ticarət fəaliyyəti
Eyni 50 000 manatlıq dövriyyə ticarət üzrə xüsusi dərəcə ilə
- 6 faiz dərəcə ilə: 50 000 × 6% = 3 000 manat
- 8 faiz dərəcə ilə: 50 000 × 8% = 4 000 manat
Göründüyü kimi, fəaliyyət növü vergi yükünü üç-dörd dəfə dəyişə bilər.
Nümunə 3 — daşınmaz əmlakın təqdim edilməsi
- Sahə: 120 kv.m
- 120 × 15 manat = 1 800 manat (ərazi əmsalı tətbiq olunmadan)
Nümunə 4 — nağd pul çıxarışı
- Çıxarış məbləği: 10 000 manat
- 10 000 × 1% = 100 manat
Bəyannamə və ödəniş
Hər rüb bitdikdən sonra növbəti ayın 20-dək bəyannamə verilir və vergi dövlət büdcəsinə ödənilir.
Tez-tez verilən suallar
Dövriyyə həddi nə qədərdir?
ƏDV qeydiyyatında olmayan və ardıcıl 12 ay üzrə dövriyyəsi 200 000 manatı keçməyən şəxslər rejimi seçə bilər.
Dövriyyəm 200 000 manatı keçsə nə olur?
Ticarət və ictimai iaşə fəaliyyəti ilə məşğul olanlar qanunda nəzərdə tutulan qaydada 200 000 manatdan yuxarı dövriyyə ilə də rejimdə qala bilər. Digər fəaliyyət növləri üçün vəziyyət ayrıca yoxlanılmalıdır.
Xərclərimi çıxa bilərəmmi?
Xeyr. Vergi ümumi hasilat, yəni dövriyyə əsasında hesablanır — mənfəət vergisindən fərqli olaraq xərclər nəzərə alınmır.
İşçi sayının məhdudiyyəti varmı?
İstehsalda rübdə orta işçi sayı 10 nəfərdən çox olanlar bu rejimə uyğun deyil.
Bəyannaməni nə vaxt verməliyəm?
Hər rüb bitdikdən sonra növbəti ayın 20-dək.
Taksi fəaliyyəti üçün seçim varmı?
Xeyr. Taksi və digər sərnişin daşımaları məcburi sadələşdirilmiş vergi ödəyicisi sayılan hallara aiddir.
Qeyd: yuxarıdakı hesablamalar məqalədə göstərilən dərəcələr üzərində sadə riyazi nümunələrdir. Düzgün tətbiq üçün əsas meyarlar ƏDV statusu, 12 aylıq dövriyyə, fəaliyyət növü və əməliyyatların strukturudur — konkret halda bunlar ayrıca yoxlanılmalıdır.
Rəsmi mənbələr
Bu məqalə ümumi məlumat xarakterlidir və konkret işin hallarına əsaslanan hüquqi məsləhəti əvəz etmir. Qanunvericilik dəyişə bilər; qərar verməzdən əvvəl aktual qaydaları yoxlayın.
