Ətraflı hüquqi izah
Azərbaycanda fəaliyyətə başlayan xarici biznes üçün ilk qərarlardan biri ayrıca MMC yaratmaq, xarici şirkətin filialını qeydiyyata almaq və ya nümayəndəlik açmaqdır. Seçim yalnız qeydiyyat proseduruna görə deyil, planlaşdırılan əməliyyatlara, müqavilə tərəfinə, məsuliyyətə, idarəetməyə və vergi modelinə görə edilməlidir.
MMC ayrıca hüquqi şəxsdir
MMC təsisçidən ayrı hüquqi şəxs kimi öz adından müqavilə bağlayır, aktiv əldə edir, işçi qəbul edir və öhdəlik daşıyır. Xarici fiziki və ya hüquqi şəxs təsisçi ola bilər. Yerli biznesin uzunmüddətli inkişafı, ayrıca brend və tərəfdaşların cəlbi nəzərdə tutulursa, MMC çox vaxt daha aydın korporativ çərçivə yaradır.
- Təsis qərarı və nizamnamə hazırlanır
- Direktorun səlahiyyəti və imza qaydası müəyyən edilir
- Benefisiar mülkiyyətçi zənciri sənədləşdirilir
- Qeydiyyatdan sonrakı vergi, bank və əmək addımları ayrıca planlaşdırılır
Filial xarici şirkətin fəaliyyət hissəsidir
Filial ayrıca hüquqi şəxs deyil; baş şirkətin funksiyalarının hamısını və ya bir hissəsini yerinə yetirə bilər. Müqavilə, səlahiyyət və maliyyə axını baş şirkətlə bağlı olduğuna görə əsasnamə və rəhbərə verilən etibarnamə xüsusi diqqətlə hazırlanmalıdır.
- Baş şirkətin qeydiyyat və korporativ sənədləri tələb olunur
- Sənədlərin leqallaşdırılması və Azərbaycan dilinə tərcüməsi yoxlanılır
- Filial rəhbərinin səlahiyyətləri dəqiq sərhədlənir
- Baş şirkətin öhdəlik və hesabat təsiri əvvəlcədən qiymətləndirilir
Nümayəndəlik daha məhdud məqsəd daşıyır
Nümayəndəlik adətən baş şirkətin maraqlarını təmsil etmək və qorumaq üçün seçilir. Gəlir gətirən müqavilələrin sistemli icrası planlaşdırılırsa, fəaliyyət modelinin nümayəndəliyin məqsədinə uyğun olub-olmaması ayrıca hüquqi və vergi təhlili tələb edir.
- Bazar araşdırması və əlaqələndirmə funksiyaları təsvir edilir
- Kommersiya əməliyyatlarının hüdudu əvvəlcədən müəyyən olunur
- Rəhbərin etibarnaməsi faktiki fəaliyyətlə uyğunlaşdırılır
Qərar verməzdən əvvəl yoxlama siyahısı
Eyni forma hər investor üçün uyğun deyil. Hüquqi seçim planlaşdırılan gəlir modeli, işçi sayı, yerli müqavilələr, lisenziya ehtiyacı, maliyyələşmə və gələcək çıxış strategiyası əsasında edilməlidir.
- Azərbaycanda müqavilələri kim imzalayacaq?
- Məsuliyyət baş şirkətdə qalmalıdır, yoxsa ayrıca qurumda?
- Yerli tərəfdaş və ya investor nəzərdə tutulurmu?
- İdxal, lisenziya, iş icazəsi və bank hesabı ehtiyacı varmı?
- Qeydiyyatdan sonrakı hesabat və korporativ idarəetmə necə təşkil olunacaq?
Növbəti addım
Rəsmi ASAN xidmət məlumatında xarici şirkətin filial və ya nümayəndəliyinin dövlət qeydiyyatı üçün sənədlər, xidmət haqqı və icra müddəti göstərilir. Müraciətdən əvvəl həmin məlumat və baş şirkətin sənədləri aktual qaydalar üzrə yenidən yoxlanmalıdır.
Rəsmi mənbələr
Bu məqalə ümumi məlumat xarakterlidir və konkret işin hallarına əsaslanan hüquqi məsləhəti əvəz etmir. Qanunvericilik dəyişə bilər; qərar verməzdən əvvəl aktual qaydaları yoxlayın.
