Azərbaycanda vergilər: Aksizlər.

1. vergi ödəyicisi - Aksiz üzrə vergi ödəyiciləri Azərbaycan Respublikasında aksizli malları istehsal edən və ya idxal edən hüquqi və fiziki şəxslərdir. Sifarişçinin xammalı ilə istehsal zamanı, bir qayda olaraq, podratçı aksizin ödəyicisidir. Qarşılıqlı asılı rezidentlər olduqda isə malın sahibi (sifarişçi) aksizin ödəyicisi hesab edilə bilər. 2. vergitutma obyekti - vergitutma obyektinə daxildir: – Azərbaycan Respublikasında istehsal olunan aksizli malların istehsal binasından kənara buraxılması; – aksizli malların idxalı zamanı onların gömrük nəzarətindən çıxması; – bəzi mallar üzrə məcburi nişanın alınması (məsələn, tütün və elektron siqaret məhsulları). 3. vergitutma bazası - vergitutma bazası malın növündən asılı olaraq müəyyən edilir: – bəzi mallar üzrə miqdar (litr, kiloqram, ədəd və s.); – nəqliyyat vasitələri üzrə mühərrikin həcmi (kub santimetr); – bəzi idxal malları üzrə gömrük dəyəri. 4. vergi dövrü - aksizlər üzrə vergi dövrü təqvim ayıdır. 5. vergi dərəcəsi - aksiz dərəcələri malların növünə görə fərqlənir. Bir çox yerli istehsal malları üzrə dərəcələr Vergi Məcəlləsində göstərilir. Bəzi idxal malları üzrə dərəcələr müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilir. Nəqliyyat vasitələri üzrə aksiz adətən mühərrikin həcminə görə hesablanır və bəzi hallarda artırıcı əmsallar tətbiq olunur. 6. verginin hesablanması qaydası - aksiz əsasən dərəcə ilə vergitutma bazasının hasilinə əsasən hesablanır. Malların xarab olması, geri qaytarılması və ya xammal kimi istifadə olunması hallarında qanunvericiliyə uyğun olaraq azaldılma və ya əvəzləşdirmə mümkün ola bilər. 7. verginin ödənilməsi qaydası və müddəti - yerli istehsal üzrə aksiz hər hesabat ayı üçün növbəti ayın 20-dən gec olmayaraq ödənilir və bəyannamə təqdim edilir. Vergi borcu olduqda, bəzi hallarda aksiz əməliyyat aparılan vaxt ödənilməlidir. İdxal zamanı aksiz gömrük rəsmiləşdirilməsi zamanı tutulur. Bəzi mallar üzrə aksiz məcburi nişan alınan vaxt ödənilir.